Hoefvet, hoefolie, modderbadjes en droge hoeven

Ashley Koning
6 dec 2019
6 minuten om te lezen

Wanneer er om advies wordt gevraagd bij droge hoeven, worden er vaak verschillende smeerseltjes aangeraden. Veelal claimen deze smeersels bij te dragen in het hydrateren van de hoef en zouden ze ervoor moeten zorgen dat je paard verder door het leven gaat met soepele en glimmende hoeven. Daarnaast zouden ze het einde moeten betekenen van het scheuren en brokkelen van de hoef. Maar zorgt hoefolie en hoefvet eigenlijk wel echt voor sterkere hoeven en een betere vochtbalans in de hoef? En wat is eigenlijk de reden dat mensen massaal opzoek zijn naar verzorgingsproducten voor de hoeven?

Droge hoeven, scheuren en brokkels.

Veelal wordt er geroepen dat een paard last heeft van droge hoeven, wanneer de hoefwand begint te scheuren of af te brokkelen. Dit zou volgens de meeste als oorzaak hebben dat de hoef onvoldoende gehydrateerd is en hierdoor is gaan brokkelen. Veelal heeft dit echter een hele andere oorzaak. Wanneer de hoefwand gaat brokkelen en scheuren, is de hoefwand op dat moment te zwak om het gewicht van het paard te kunnen dragen. Dit kan komen doordat de hoeven niet juist zijn bekapt of doordat de hoefwand te lang is geworden of wordt gelaten bij het bekappen. Ook het onjuist bekappen van de hoeven kan zorgen voor scheuren of brokkels. Door het onjuist bekappen van de hoef kan er teveel druk ontstaan op bepaalde delen van de hoefwand. Dit zorgt er uiteindelijk voor dat de hoef op deze plekken in gaat scheuren of af gaat brokkelen. Ook verkeerde voeding en/of tekorten in de voeding kunnen zorgen voor een zwakke hoefwand. Een tekort aan bijvoorbeeld koper, zink, selenium, calcium, methionine en Cysteïne kunnen voor zwakkere hoeven zorgen. Het maken van een rantsoenberekening is dan zeker aan te raden om te kijken of je paard mogelijk voedingstoffen tekort komt. Naast voeding en verkeerde bekapping hebben nog veel meer factoren invloed op de sterkte van de hoeven (denk aan voldoende beweging, zodat het hoefmechanisme zijn werk kan doen en de hoef dus goed doorbloed blijft). Al met al heeft het scheuren en afbrokkelen van de hoeven hele andere oorzaken. De meest genoemde oorzaak voor dit probleem, het hebben van te droge hoeven, is dan ook niet de oorzaak hiervan. De vochtregulatie van de hoef wordt vermoedelijk zelfs door het lichaam van het paard geregeld.

De hydratatie van de hoef

Zoals ik hierboven al kort gezegd heb, wordt de hydratatie van de hoef vermoedelijk door het paard zelf geregeld. Dit is uit een onderzoek van de Universiteit van Queensland [1] naar voren gekomen. Tijdens het onderzoek is er geen verschil in hydratatie van de hoefwand waargenomen bij verschillende omstandigheden. Wel is er uit het onderzoek gebleken dat het weken van de hoef invloed heeft op het vochtgehalte in de zool. Uit een eerder onderzoek [2] was al gebleken dat alleen de binnenste laag van de hoefwand (indien het een hoefwand van goede kwaliteit betreft) water doorlaat. Hierdoor kan het paard zowel geen vocht afgeven aan de omgeving, als opnemen uit de omgeving via de hoefwand. Bij een hoefwand van mindere kwaliteit vond er tijdens het onderzoek wel verplaatsing van water door de buitenste laag plaats. Echter is dit geen goed teken. Doordat er water kan verplaatsen door de buitenste hoefwand kan de hoefwand te droog of juist te nat worden. Een te droge hoorn zorgt voor een broze hoefwand en een te natte hoorn zorgt voor een weke en zwakke hoefwand. Beide zorgen ervoor dat de hoef gevoeliger wordt voor scheuren. Het is dan ook verstandiger om de hoornkwaliteit te verbeteren door onder andere goede gezonde voeding aan te bieden, regelmatig te bekappen en je paard vrije beweging te bieden, inplaats van de hydratatie van de hoef te willen regelen.

Tegengesteld effect

Zelfs wanneer het paard zijn hoeven bestaan uit hoorn van slechte kwaliteit, is het gebruik van hoefolie en hoefvet niet aan te raden. Olie en of vet zorgen ervoor dat je de hoeven afsluit voor water. Beiden zijn namelijk niet mengbaar met water. Wanneer je een olie- en/of vetlaag aanbrengt op hoeven van slechte kwaliteit, zorg je ervoor dat de buitenste hoornlaag van de hoef geen water meer kan opnemen, wanneer deze is uitgedroogd en geen vocht meer kan afstaan wanneer deze laag te vochtig is. In beide gevallen zal dit juist voor hoeven met brokkels en scheuren zorgen. Om bij een paard met hoeven van een slechte hoornkwaliteit met een te droge buitenste hoefwand de hoeven nat te maken en hierna in te vetten, vind ik persoonlijk ook niet het beste idee. Want wanneer is de hydratatie van de hoef voldoende en wanneer is er teveel vocht in de buitenste hoeflaag aanwezig? En hoe voorkom je dat de straal te week wordt, wanneer je de hoeven bijvoorbeeld weekt in een emmer water? Dit is dan ook de reden dat het laten overstromen van de waterbakken niet altijd een goed idee is. Het enige wat je hiermee verandert is de hardheid van de straal. Doordat de straal teveel wordt blootgesteld aan vocht, wordt het zacht en kunnen bacteriën makkelijker binnendringen, wat rotstraal tot gevolg kan hebben. Beter is het om je paard goed en regelmatig te laten bekappen, voor goede voeding te zorgen, zodat je paard voldoende mineralen binnenkrijgt die van belang zijn voor de hoeven, en voor voldoende beweging te zorgen, zodat het hoefmechanisme zijn werk kan doen.

Dood materiaal

Het hoorn van de hoef is dood materiaal en neemt geen stoffen op. Zo dus ook geen olie of vet. Dat hoefolie of andere "hoefverzogingsproducten" de hoef soepeler zouden maken is dan ook een fabel. Het toevoegen van allerlei mineralen aan de potjes hoefolie heeft dan ook weinig nut. Ook deze mineralen worden niet door het hoorn opgenomen. De enige manier om door middel van mineralen de hoefwand sterker te maken, is door mineralen toe te dienen via de voeding. Het toevoegen van extra mineralen zal op zijn beurt weer alleen het gewenste effect hebben als er ook daadwerkelijk sprake is van een tekort.

De vochtinbrengende zalfjes

Naast hoefolie, hoefdressings, hoefvet etc. heb je ook nog speciale vochtinbrengende zalven. Alleen waarom zou je deze zalfjes gebruiken? Wanneer het hoorn van goede kwaliteit is, wordt de hydratatie van de hoef door het lichaam van het paard geregeld. Pas wanneer het hoorn van slechte kwaliteit is, kan vlas en andere vocht opnemende materialen, vocht onttrekken uit de buitenste hoornlaag van de hoef. Deze mogelijke uitdroging van de buitenste laag zou ervoor kunnen zorgen dat er in die laag kleine scheurtjes kunnen ontstaan, omdat de buitenste laag hierdoor zwakker is. Om dit op te lossen is het dan ook een betere manier om de hoornkwaliteit te verbeteren, door o.a. de hoeven veelvuldig en vakkundig te laten bekappen.

De oplossing

Al met al is hoefvet en hoefolie helemaal niet nodig voor het behouden of verkrijgen van goede gezonde paardenhoeven en kunnen zelfs een tegengesteld effect hebben. Regelmatig bekappen, gezonde voeding, veel vrije beweging en het lopen over wisselende ondergronden zijn erg belangrijk voor goede gezonde hoeven. Wanneer je paard last heeft van het scheuren en/of afbrokkelen van de hoefwand, is het van belang om de oorzaak hiervan te achterhalen en op te lossen. Een gezonde hoef verliest namelijk helemaal geen vocht door zijn omgeving. Pas bij slechte hoeven, die scheuren in de hoefwand hebben, kunnen omgevingsfactoren invloed hebben op de hydratatie, waardoor je in een vicieuze cirkel belandt. Scheuren in de hoef zorgen er namelijk voor dat vochtopnemende materialen vocht uit de hoef kunnen ontdekken, wat op zijn beurt weer zorgt voor een te droge buitenste laag, wat weer zorgt voor een te zwakke wand. Dit zorgt er weer voor dat er scheuren kunnen ontstaan en/of verergeren, wat dan ook het cirkeltje rond maakt. Om dit proces te stoppen is het dan ook van belang om de oorzaak aan te pakken, die ervoor zorgt dat er in het begin van het proces scheuren zijn ontstaan in de hoef. Het kan even duren voordat je resultaat ziet, want onder andere een tekort is niet binnen een dag aangevuld, maar uiteindelijk zal het er wel voor zorgen dat je paard weer vrolijk door het leven gaat met gezonde een mooie hoeven!

Life4horse

Hoefvet, hoefolie, modderbadjes en droge hoeven

Opmerkingen

Wel/geen mestonderzoek?

Welk ontwormingsmiddel moet ik kiezen?

Atypische myopathie