Welke liksteen kan ik het beste kiezen?

...

Er zijn een hoop verschillende likstenen op de markt, waardoor het soms moeilijk kan zijn om een keuze te maken tussen de verschillende merken en soorten. Welke liksteen kan je nu het beste kiezen en wat als je paard geen gebruik van de liksteen maakt?

Waarom is een liksteen handig?

Een liksteen is bedoeld om mineralen (met name natrium en chloor), waar meestal een tekort van zit in het ruwvoer, aan te vullen. De hoeveelheid kan je paard zelf bepalen, doordat hij zelf net zo vaak van de steen gebruik kan maken als nodig is. Een liksteen kan je gemakkelijk in de wei, stal of paddock ophangen, zodat je paard er naar behoefte gebruik van kan maken.

Mineralen en toevoegingen

Als je een keuze wil maken tussen de verschillende stenen, is het belangrijk om te kijken naar de hoeveelheid van de verschillende mineralen en naar de toevoegingen. Soms is er namelijk aan een liksteen suikers toegevoegd of andere zoet/smaakstoffen. Deze zoet en of smaakstoffen wil je natuurlijk niet in je liksteen hebben zitten, aangezien het de bedoeling is dat je paard alleen van de steen gebruik maakt als hij behoefte heeft aan extra natrium (en chloor) en niet omdat er een lekker (zoet) smaakje aanzit.

Natrium en chloor

Natrium en chloor zijn de belangrijkste mineralen in een liksteen. Als je je paard alleen ruwvoer voert, krijgt/heeft je paard waarschijnlijk een tekort aan natrium. Ook als je naast ruwvoer nog krachtvoer bijvoert of een balancer, is vaak de hoeveelheid natrium in het rantsoen te weinig. Omdat natrium altijd samengaat met chloor (in de verbinding) en als er sprake is van een tekort aan natrium er vermoedelijk ook een tekort aan chloor aanwezig is, is het belangrijk dat beide mineralen aangevuld worden. Dit aanvullen kan gemakkelijk doormiddel van het neerhangen van een liksteen.

IJzer en selenium

IJzer en selenium zijn 2 mineralen die beter niet in je liksteen kunnen zitten. De hoeveelheid ijzer in het rantsoen is in de meeste gevallen ruim voldoende. Aangezien het ruwvoer vaak al meer dan de dagelijkse behoefte aan ijzer voorziet en het (grond)water vaak ook een aardige hoeveelheid aan ijzer bevat, is extra ijzer zeker niet nodig en kan het juist eerder kwaad dan dat het goed doet. Zo kan een teveel aan ijzer de opname van koper en zink beïnvloeden en zorgen voor gezondheidsproblemen. Met selenium moet je ook erg oppassen. Het verschil tussen de benodigde hoeveelheid selenium en de giftige hoeveelheid van selenium is erg klein, waardoor het mogelijk is dat (wanneer je paard gretig gebruik maakt van zijn liksteen) een overschot aan selenium binnenkrijgt, wanneer dit sporenelement aan de liksteen is toegevoegd. Bij een tekort aan selenium is het beter om een supplement te geven om de hoeveelheid selenium aan te vullen en niet om een liksteen te kopen dat selenium bevat.

Andere mineralen

Extra zink, koper, magnesium en zwavel kan meestal geen kwaad, echter vraag ik me af in hoeverre het handig is om dit te verwerken in een liksteen. Een liksteen gebruikt een paard om zijn behoefte aan zout aan te vullen en niet om een tekort aan andere mineralen te compenseren. Vaak wordt er aan een liksteen andere mineralen dan natrium en chloor (zout) toegevoegd, met de gedachte dat de liksteen dan kan dienen als complete aanvulling naast het ruwvoer en dus meteen wat extra van de mineralen geeft, waarvan mogelijk een tekort kan ontstaan. Echter is de hoeveelheid mineralen elke keer anders en kunnen ze dus niet zeggen dat als er een tekort aan bijvoorbeeld 6 gram natrium er ook meteen een tekort moet zijn van 4 gram magnesium en 3 gram koper en het dus in deze verhoudingen in een liksteen verwerkt moet zijn. Er zijn aanwijzingen dat een paard zelf zijn natriumbehoefte kan bepalen en aanvullen, maar van de andere mineralen zijn deze aanwijzingen er niet. Een liksteen moet dus vooral natrium en chloor bevatten. Andere mineralen kan je beter aanvullen door het bijgeven van een balancer, zodat je ook meteen zeker weet dat je paard voldoende van de andere mineralen binnenkrijgt (indien het niet voldoende in het ruwvoer aanwezig is).

Welke liksteen kan ik het beste kiezen?

Er zijn veel verschillende likstenen. Hieronder benoem ik een aantal verschillende likstenen en geef ik mijn mening over deze stenen.

Likit

Het merk Likit heeft verschillende stenen. De meeste van hun stenen hebben verschillende smaakjes en bestaan voor wel meer dan 83% uit suiker (zie: https://www.likit.co.uk/why-use-likit/faqs/). Iets wat je niet wilt in je liksteen. De kans is groot dat je paard dan gebruik maakt van de steen, omdat het lekker smaakt en niet om zijn behoefte aan natrium te stillen. De Himalaya liksteen van Likit is wel een goede liksteen om de zoutbehoefte mee te stillen, aangezien deze (tot zover ik heb kunnen vinden) alleen himalaya zout bevat.

Himalaya liksteen

De himalaya liksteen bestaat voor rond de 99% uit natrium+chloor en bevat een erg laag gehalte aan ijzer. De steen is dus puur voor de aanvulling van zout en is niet bedoeld als aanvulling van de andere mineralen als vervanging van bijvoorbeeld een balancer. Zie hier de gehaltes aan mineralen: http://www.wilde-aecker.com/NL/AFNA1A_NL.htm en https://www.divoza.com/nl/himalaya-liksteen. Zelf vind ik deze steen een goede keuze. Het bevat geen toevoegingen en bevat voornamelijk zout.

KNZ HORSE

Het merk KNZ heeft ook verschillende likstenen op de markt gebracht voor verschillende dieren. De KNZ HORSE liksteen is, zoals de naam je waarschijnlijk wel doet vermoeden, bedoeld voor paarden. Deze steen bestaat voor 96% uit zout. Echter is de steen niet vrij van selenium en bevat het meer ijzer dan de himalaya liksteen. Wel bevat de steen andere mineralen die als aanvulling kunnen dienen op het ruwvoer, zoals zink. De KNZ liksteen is dus meer een zogeheten mineralenliksteen en de liksteen van F.N.A. meer een zoutliksteen. Zie hier de hoeveelheid mineralen van de KNZ HORSE liksteen: https://www.knzsalt.com/pdf/Leaflet_Horse_NL_A4_3_WEB.pdf

Rockies horse mineraalblok

Rockies horse heeft ook 2 verschillende soorten likstenen voor paarden. De ene is met appelsmaak en dus niet geschikt om te geven en de andere is een “normale liksteen”, eentje zonder smaakstof. Degene zonder smaakstof bevat ijzer, selenium en jodium. 3 mineralen die ik liever niet in een liksteen zie, ivm. overschotten en de kans op het verhinderen van de opname van andere mineralen die in het rantsoen aanwezig zijn. Beter is om bij een tekort aan bijvoorbeeld selenium een supplement bij te geven of om voor een balancer te kiezen die rijk is aan selenium.

Horslyx

Horslyx heeft ook een hoop verschillende likstenen. Al deze likstenen bevatten tussen de 30 en de 33% suiker, waardoor deze niet geschikt zijn om te geven(het percentage vindt je achterop de verpakking). Je paard zal al snel gebruik maken van de liksteen door het zoete en lekkere smaakje en niet om tekorten aan te vullen. Leuk als beloning, maar niet om te gebruiken als liksteen.

Conclusie

Een liksteen kan een goede bron van zout zijn voor je paard. Als je een keuze moet maken tussen de bovenstaande likstenen, zal mijn keuze vallen op de himalaya liksteen. Deze steen bevat geen toevoegingen en is geschikt om de zout behoefte van het paard te stillen. Als je het toch belangrijk vindt dat je paard ook wat andere mineralen binnenkrijgt via de liksteen, zou ik kiezen voor de KNZ HORSE liksteen. Je zou ook altijd een himalaya steen met bijvoorbeeld de KNZ HORSE liksteen kunnen combineren en beide in de paddock kunnen neerhangen, zodat je paard zelf een keuze kan maken tussen beide stenen.

Extra: "Help mijn paard gebruikt de liksteen niet"

Het kan zijn dat je paard geen gebruik maakt van de liksteen. Vaak heeft dit de simpele reden dat je paard geen behoefte heeft aan extra zout. Het kan zijn dat je paard voldoende zout binnenkrijgt via zijn voeding en geen extra zout nodig heeft. Zo lang er dan ook geen lekker zoet smaakje aan de liksteen is toegevoegd, wordt de liksteen niet gebruikt.

Het kan ook zijn dat je paard de liksteen niet zo begrijpt. Zelf had ik een mini shet die de liksteen niet zo snapte. Hij probeerde erin te bijten en hem op deze manier op te eten. Aangezien dit niet lukte, liet hij de steen maar met rust en zat het zout meer in het zand te zoeken. Doordat ik elke keer, als die een paar mineralen brokjes kreeg ook meteen een (mini)liksteen in zijn voerbak legde, begon hij langzamerhand steeds meer de liksteen te begrijpen. Het kan dus zijn dat je paard niet zo goed weet wat hij met de liksteen aan moet. Laat de liksteen wel gewoon hangen, zodat je paard wel de kans krijgt de liksteen te ontdekken. Je zou eventueel een kleine emmer met wat opgelost zout naast de “normale” drinkemmers kunnen zetten, zodat je paard op deze manier toch nog zout kan nuttigen. Zout door het voer zou ik niet zo snel doen. Meestal kan je paard prima inschatten of hij extra zout nodig heeft, maar zodra je het door het voer mengt, heeft hij geen andere keuze dan om of het voer te laten staan of alles inclusief het zout op te eten.

Heb je opmerkingen en/of vragen over dit artikel? Stuur mij dan gerust een berichtje!

#likstenen #zout #mineralen