Past jouw zadel bij jouw paard?
- Ashley Koning
- 13 jan 2020
- 8 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 18 feb 2020
Het is ontzettend belangrijk dat het zadel van je paard zowel goed past bij de ruiter als bij het paard. Het zadel mag het paard niet uit balans brengen of ongemakken veroorzaken bij het paard. Ditzelfde geldt voor de ruiter. Om te bepalen of het zadel past bij het paard en of er een zadelmaker nodig is, is het belangrijk dat je een aantal punten controleert en dat je het gedrag van je paard goed in de gaten houdt. Bokken, staken, struikelen en bijvoorbeeld meer moeite hebben met het rijden op de linkerhand, kunnen allemaal tekenen zijn van een niet correct passend zadel.
De conditie van het zadel
Als allereerst in het van belang dat je controleert of het zadel nog heel is. Zitten er geen stiksels los? Vooral de stiksels bij de singelstoten willen het op den duur nog wel eens begeven. Ook de gaatjes van de singelstoten moeten gecontroleerd worden. Wanneer een gaatje erg is uitgerekt, kan dit ervoor zorgen dat de singelstoot scheurt. Voor zowel je eigen veiligheid als de veiligheid van je paard is het dan ook belangrijk dat je dit regelmatig controleert. Het controleren van de boom is ook zeker geen overbodige luxe. Wanneer een paard met zadel en al valt, kan het gebeuren dat de boom breekt. Door de achterkant van het zadel tegen je lichaam aan te houden en met je handen het zadel vanaf de voorkant van het zadel (bij de boom) in te duwen, kan je controleren of de boom gebroken is. In onderstaand filmpje wordt er uitgebreid uitgelegd hoe je de boom op scheurtjes en breukjes kunt controleren. Als je goed hebt gekeken of het zadel overal heel is en het zadel daarnaast hebt gecontroleerd op uitstekende delen, is het ook handig om de kwaliteit van de kussens te controleren. Voelen de kussens overal nog stevig aan, maar niet te hard? Zitten er geen deuken in de kussens?
De rug van je paard controleren
Wanneer je het zadel hebt gecontroleerd op scheurtjes, losse stiksels en de kwaliteit van de kussens hebt nagekeken, is het belangrijk om de rug te controleren op gevoelige plekken, overontwikkeling van de spieren, zwellingen van de doornuitsteeksels, bultjes, warme plekken en witte haren (wanneer het paard natuurlijk geen witte vacht heeft ;-) ). Gevoelige plekken op de rug kunnen ontstaan wanneer het paard gereden wordt met een niet passend zadel. Achterhaal altijd de oorzaak van de gevoeligheid en laat een zadelmaker komen om het zadel te controleren. Overontwikkelde spieren in de achterhand van je paard, bijvoorbeeld een soort bobbel op de kont, kunnen een teken zijn van een zadel dat te lang is en een te lang draagvlak heeft voor de rug van je paard. Een zadel dat een te smal kanaal heeft, kan onder andere zorgen voor zwellingen op de doornuitsteeksels en witte haren kunnen een teken zijn van een te grote druk van het zadel en/of een schurende werking van het zadel.
De breedte van het kanaal
De eerste stap die je maakt om te bepalen of het zadel geschikt is voor het paard, is door de breedte van de ruggenwervels op te meten. De ruggenwervels dienen ten alle tijden vrij te liggen en het zadel mag dan ook geen druk uitoefenen op de spinaaluitsteeksels. Zorg er dus voor dat het kanaal (tussen de kussens van het zadel) de wervels overlapt en de kussens niet steunen op de ruggenwervels. Maak met je vingers een bruggetjes over de spinaaluitsteeksels en kijk hoeveel vingers er onder dit bruggetje passen. Kijk vervolgens of er ook zoveel vingers tussen de kussens van je zadel over de gehele lengte passen. Op deze manier kan je meten of de kussens over de wervels heen liggen en het zadel geen druk uitoefent op de ruggenwervels. Gemiddeld moet het kanaal tussen de kussens van het zadel 4 vingers breed zijn over de gehele lengte, (dus van voor naar achter). Maar let op GEMIDDELD! Controleer altijd de breedte van de wervels van jouw paard. Wil je een filmpje zien over hoe je de breedte van de wervelkolom kunt meten? Bekijk dan onderstaand filmpje. Meer informatie over het controleren van de breedte van het kanaal? Bekijk het filmpje onderaan de pagina van 6:00 tot 10:10.
De lengte van het zadel
Beter is het om de titel "De lengte van het draagvlak" te noemen. Het is ontzettend
belangrijk dat het zadel geen druk uitoefent achter de 18de wervel. De 18de wervel is gemakkelijk te vinden, wanneer je de laatste rib naar boven toe volgt. Daarnaast moet het draagvlak achter de schouder liggen. Er mag namelijk geen druk op het schouderblad door het zadel ontstaan. Het zadel, beter gezegd het draagvlak, mag vanaf achter de schouder tot de 18de wervel lopen. Teken desnoods twee lijntjes met een krijtje achter het schouderblad en ter hoogte van de 18de wervel. Het draagvlak van het zadel moet tussen deze twee lijnen liggen.
De kussens mogen dus geen druk uitoefenen achter de achttiende wervel. Zorg er wel voor dat je het draagvlak zo groot mogelijk houdt. Hoe groter het
draagvlak, hoe beter de druk verdeeld wordt.
Bekijk het filmpje helemaal onderaan de pagina vanaf 13:35 tot 14:23 voor extra informatie.
De breedte van het draagvlak
Als we het dan toch over het draagvlak hebben, is het belangrijk om te weten dat het draagvlak geen druk mag uitoefenen bovenop de ribben. De kussens van het zadel moeten op de lange rugspier liggen, tussen het punt waar de ruggenwervels ophouden en de plek waar de spier stopt en de ribben te voelen zijn. Ook hierbij is het beter om het gehele oppervlak, waar de kussens druk mogen uitoefenen, te benutten om voor betere drukverdeling te zorgen. Bekijk het filmpje helemaal onderaan de pagina voor extra informatie.
Schoftvrijheid
Het is belangrijk dat er voldoende schoftvrijheid is. Leg het zadel op de rug van je paard en kijk of er zowel aan de zijkanten als aan de bovenkant van de schoft 2 tot 3 vingers passen tussen de schoft en de voorboom van het zadel. Waneer er onvoldoende schoftvrijheid is, beperkt het zadel je paard in zijn beweging. Bekijk het filmpje helemaal onderaan de pagina vanaf 4:00 tot 6:00 voor meer informatie.
Schoudervrijheid
De schouder van je paard moet altijd vrij kunnen bewegen en moet geen last ondervinden in zijn beweging door het zadel. Belangrijk is het dan ook om te controleren of de schouder vrij onder het zadel door kan bewegen. Als allereerst mag het gebied waar de schouder onder de kussens van het zadel doorbeweegt niet te strak aansluiten. Je moet dan ook hier je vingertoppen gemakkelijk onderdoor kunnen bewegen, wanneer het zadel op de rug van je paard ligt. Daarnaast is het van belang dat de boom parallel ligt aan het schouderblad, zodat het schouderblad niet in zijn beweging wordt beperkt door de boom. Bekijk onderstaande video en de video helemaal onderaan de pagina vanaf 16:14 tot 20:25.
De aansluiting van de kussens
Wanneer je kijkt naar de kussens moeten de kussens overal op de rug van je paard aansluiten. Er mogen geen bruggetjes zijn in de kussens, waar de kussens geen contact maken met de rug van het paard. Als je met de toppen van je vingers onder de kussens van je zadel voelt, moet je overal gelijk contact voelen. Een correcte en gelijkmatige aansluiting van de kussens, is van belang voor een optimale drukverdeling. Bekijk het filmpje helemaal onderaan de pagina vanaf 10:10 tot 11:35 voor extra informatie.
Ligt het zadel in balans en is het zadel recht?
Het is belangrijk om te controleren of je zadel in balans ligt. Bekijk het zadel zowel vanaf de zijkanten als van de voor- en achterkant. Wanneer je het zadel vanaf de zijkant ziet liggen op de rug van je paard, is het belangrijk om naar het dieptepunt van je zadel te kijken. Het diepste punt van het zadel hoort in het midden te liggen. Waar het diepste punt van het zadel ligt, kan je gemakkelijk controleren door een pingpongballetje op je zadel te leggen. Ligt het pingpongballetje in het midden? Dan weet je dat het diepste punt van het zadel in het midden ligt. Een andere manier is om de beugels uit te laten hangen. Op deze manier kan je ook controleren of je zadel in balans ligt. Als je vanaf de achter- en voorkant kijkt, is het belangrijk dat het zadel recht op je paard ligt. het zadel mag niet meer naar links liggen of naar rechts.Voor meer informatie over de balans van het zadel, bekijk het filmpje helemaal onderaan de pagina van 1:00 tot 4:00.
De plek van de singelstoten
Wat vaak wordt vergeten, is dat de singelstoten loodrecht moeten uitkomen op de singelplek. Wanneer de singelstoten achter de singelplek hangen, wordt het zadel naar voren op de schouder getrokken tijdens het aansingelen. Controleer dan dus ook altijd of de singelstoten uitkomen op de singelplek. Bekijk het filmpje helemaal onderaan de pagina vanaf 11:35 tot 13:35 voor extra informatie.
De ligging van het zadel tijdens het rijden
Als je de ligging van het zadel hebt gecontroleerd op het stilstaande paard, is het van belang om de ligging van het zadel te controleren tijdens het rijden. Blijft het zadel stil liggen en klappert het zadel niet? Ligt het zadel tijdens het rijden in balans? Houdt het zadel de schoft, schouders, wervels en het lendengebied vrij tijdens het rijden? Ook is het belangrijk dat het zadel recht op de rug blijft liggen van je paard en dus niet meer naar links of rechts verschuift.
Het gedrag van je paard tijdens het rijden
Hoe je paard zich gedraagt tijdens het rijden, zegt ook veel over het zadel. Als je paard moeite heeft met wendingen, voltes en stelling, zou dit kunnen liggen aan bijvoorbeeld onvoldoende schoftvrijheid. Een bokkend paard kan je vertellen dat het zadel te lang is en teveel druk op de lenderen veroorzaakt, een struikelend paard dat je zadel op de schouders ligt en een paard die zijn rug wegdrukt dat het zadel druk uitoefent op de wervels. Wanneer je paard moeite heeft op één hand, zou dit kunnen komen doordat het zadel klemt bij één van de schouders. Kortom het gedrag van het paard kan je veel vertellen over de ligging van het zadel. Onderstaande video is zeker de moeite waard om te kijken!
De ruiter en het zadel
Het is ook ontzettend belangrijk dat jij als ruiter lekker in je zadel zit. Het zadel mag je niet uit balans brengen en moet er voor zorgen dat je gemakkelijk met je paard kunt mee bewegen. Het is belangrijk dat je recht in het zadel kunt zitten en dat je zelf geen ongemakken ondervindt van het zadel. Wordt je naar voren gegooid in het zadel of heb je het idee dat je schuin zit? Dan is de kans groot dat het zadel niet goed ligt. Wanneer je zelf niet in balans kunt zitten, is het voor je paard ook onmogelijk om in balans te lopen. Bij het zoeken naar video's over de bovengenoemde punten, stuitte ik op een interview over de verschillen in zadels voor mannen en vrouw. Het is namelijk onmogelijk voor een vrouw om met de juiste houding in een mannenzadel te zitten. Het onderstaande interview is zeker de moeite waard om te bekijken!
De rug en het zadel na het rijden
Als je eenmaal bent afgestapt is het belangrijk om te kijken of het zadel nog steeds op de juiste plek ligt. Is het zadel niet naar voren geschoven of bijvoorbeeld naar links? Ook is het belangrijk om de rug van je paard na te voelen. Voel je ergens een abnormale warme plek en/of is je paard erg gevoelig op zijn rug? Dan is de kans groot dat je zadel op dat punt teveel druk veroorzaakt.
_________________
Wanneer één van deze bovenstaande punten niet kloppen, is het zeker aan te raden om een zadelmaker in te schakelen en niet meer verder met het zadel te rijden. Ook bij gedragsproblemen tijdens het rijden, is het o.a. van belang op het zadel na te laten kijken. Een niet passend zadel kan namelijk voor een hele hoop problemen bij het paard en bij de ruiter zorgen. Maar let op: de ene zadelmaker is de ander niet. Uit ervaring weet ik helaas dat er een hele hoop zadelmakers rond lopen, die onvoldoende kennis hebben. Vraag altijd je zadelmaker zijn/haar stappen uit te leggen. Zo leer je zelf bij en weet je ook precies wat je zadelmaker wel en niet controleert. Een zadelmaker die simpelweg alleen een zadel op de rug van je paard legt en je hiermee laat rijden, zou ik persoonlijk ver van je deur houden. Er zijn teveel punten die je moet controleren voordat je iemand überhaupt met een zadel laat rijden en die je dan ook gecontroleerd moet hebben voor het rijden.
Als laatste raad ik je zeker aan om onderstaand filmpje te kijken. Er wordt op een duidelijke manier uitgelegd, hoe je zelf kan controleren of je zadel correct op de rug van je paard ligt.
Heb je opmerkingen en/of vragen over dit artikel? Stuur mij dan gerust een berichtje!
Opmerkingen