Zandtest

Misschien heb je er wel eens van gehoord. Je lost een mestbal op in wat water en kan op die manier gemakkelijk zien hoeveel zand er in de mest zit. Heel simpel eigenlijk en zolang je de grovere mestdeeltjes kan onderscheiden van het zand, kan er weinig mis gaan. Alleen wat vertelt de uitslag van de zandtest je eigenlijk? Is het inderdaad DE manier om te bepalen of zandkoliek op de loer ligt en/of de klachten bij je paard afkomstig zijn van achtergebleven zand in de darmen?

Wat heb je nodig?

• Een mestbal, die natuurlijk niet in aanraking is geweest met zand van buitenaf (de grond bv.);

• Zandvrij water;

• Een plastic handschoentje (let op: deze moet doorzichtig zijn) of een afsluitbaar diepvrieszakje;

• Een stro touwtje;

• Eventueel nog een wegwerp handschoentje om de mestdrol mee op te pakken ( je zou ook het andere handschoentje kunnen omdraaien).

Hoe voer je de zandtest uit?

De zandtest is erg gemakkelijk om zelf te doen. Het enige wat je hoeft te doen, is de mestdrol in het handschoentje of in het diepvrieszakje te mengen met wat water, het handschoentje dicht te knopen of het zakje dicht te ritsen en vervolgens met een strotouwtje op te hangen. (Zorg dat je de handschoen met de vingers naar beneden toe ophangt en het diepvrieszakje met één van de punten naar beneden toe.) Na ongeveer een uurtje is het zand naar de puntjes van de vingers gezakt en kan je gemakkelijk zien hoeveel zand er in de mestdrol aanwezig is. Zelf hang ik de handschoen altijd s'avonds op en kijk ik de volgende ochtend naar de hoeveelheid zand in het handschoentje.

Wat vertelt de uitslag van de zandtest je eigenlijk?

Het enige wat de uitslag van de zandtest je vertelt, is dat je paard zand binnenkrijgt (indien je zand in de handschoen hebt gevonden). Wanneer je geen zand vindt in de handschoen, zegt dit echter niet dat je paard geen zand binnenkrijgt. Het zand kan namelijk achter gebleven zijn in de dikke darm en daar een (beginnende) verstopping veroorzaken. Dit zand zal je dan ook niet vinden in het handschoentje. Over de hoeveelheid zand in de darmen zegt de zandtest dan ook niets, net zoals het dus ook niets zegt over de zandopname. Veel zand in de mest betekent niet meteen dat er ook veel zand in de darmen achterblijft. Het laat eigenlijk alleen zien dat de darmen in iedergeval in staat zijn om die hoeveelheid zand ook weer uit te scheiden. De test verteld je dan ook niets over de hoeveelheid achtergebleven zand. Daarnaast is het voor zover ik weet niet bekend bij welke hoeveelheid zand, dat via het voedsel wordt opgenomen of zo gegeten wordt, er schade aan de maag en darmen ontstaat, er een grote kans is op een verstopping en het zand klachten kan veroorzaken bij het paard. Een maatstaaf om mee te bepalen bij welke hoeveelheid zand in de mest verdere stappen nodig zijn en er een kans op zandkoliek bestaat, is er dan ook niet. Het enige wat de zandtest je wel kan vertellen, wanneer je je paard veel zand ziet eten en je geen zand in de mest terug vindt bij meerdere onderzoeken, is dat er waarschijnlijk zand achter is gebleven in de darmen en er daar mogelijk sprake is van een verstopping. Hierbij is het wel van belang dat je meerdere zandtesten gedaan hebt van verschillende mesthopen en verschillende dagen. Zand wordt namelijk niet gelijkmatig uitgescheden, waardoor je dan ook na één test niet kan zeggen of er sprake is van een zandverstopping.

Alleen een echo geeft uitsluitsel of je paard een verstopping heeft door zand

Wanneer je wilt weten of je paard een zandverstopping in zijn dikke darm heeft en/of zijn buikklachten komen door de het opgenomen zand, is het maken van een echo de enige manier om dit met zekerheid vast te kunnen stellen. Het is namelijk zowel mogelijk dat er geen zand in de mest zit door bijvoorbeeld een verstopping of doordat je paard geen zand heeft binnengekregen. Om met zekerheid te kunnen zeggen dat je paard last heeft van een verstopping in de darmen door zand, is een echo de enige effectieve manier. Het doen van een zandtest heeft dan ook over het algemeen weinig nut.

Is de zandtest de manier om te bepalen of een psylliumkuur nodig is?

Nee, doordat de zandtest niks zegt over de hoeveelheid zand dat je paard binnenkrijgt en achterblijft in de darmen, is het niet de juiste manier om te bepalen of het geven van een psylliumkuur nodig is. Beter is het om een inschatting te maken van de hoeveelheid zand dat je paard kan binnenkrijgen aan de hand van de huisvesting en hierop je keuze te baseren om wel of geen psyllium te geven en het aantal keer per jaar dat je psyllium wil geven. Wanneer je paard op een korte weide staat, is de kans bijvoorbeeld groter dat je paard zand binnenkrijgt, doordat hij bij het eten van de grassprietjes de wortels met zand en al meetrekt, dan wanneer hij op een weide staat met lang gras. Hierbij is het dan ook handig om je paard één keer per maand een psylliumkuur te geven. Ook wanneer je paard in een zandpaddock staat en het hooi op het zand valt, is de kans groot dat je paard zand binnenkrijgt bij het opeten van de laatste hooiplukjes. Ook hierbij kan het wenselijk zijn om je paard regelmatig een zandkuur te geven. Daarnaast blijft het erg belangrijk om je paard in de gaten te houden op veranderingen in bijvoorbeeld het gedrag en/of veranderingen in de mest. Wisselende en/of slechte mest kunnen een teken zijn van de aanwezigheid van zand in de darmen, maar ook het niet meer willen eten, vermagering en een opgezette buik kunnen symptomen zijn van zandkoliek, waarbij er een sprake is van een verstopping door een overmaat aan zand in de darmen.

Al met al leuk om de test te gebruiken om aan te tonen dat je paard zand binnenkrijgt ,wanneer je zand vindt in de mest, maar niet DE manier om te testen of je paard wel of geen zand binnenkrijgt en/of er sprake is van een verstopping. De enige manier om aan te tonen dat er sprake is van een verstopping, is door een echo te laten maken.

Heb je vragen en/of opmerkingen over dit artikel? Stuur mij dan gerust een berichtje!